Sığırlarda Tırnak Sağlığı, Tırnak Bakımı ve Önemi



Sığırlarda Tırnak Sağlığı, Tırnak Bakımı ve Önemi

Günümüzde orta ve büyük ölçekli işletmelerde damızlık sığırlarımız meraya çıkmamaktadır. Genellikle iyi organize olmuş işletmelerde mera gibi kullanılabilecek alanlar tahsis edilebilirken, ne yazık ki halen binlerce hayvancılık işletmesinde özellikle inekler bağlı duraklı ahırlarda kötü yaşam kalitesinde ekonomik ömürlerini tamamlamaktadırlar. Bu durum stres kaynağı olduğu için verim düşüklüğüne yol açmaktadır.

Sığır çiftliklerinde ekonomik kayıplara neden olan en önemli sebeplerden birisi, tırnak sorunlarıdır. Bakım ve besleme şartları en iyi şekilde sağlandığında yaşam kalitesinin de yükselmesi birlikte -çok talihsiz bir durumla karşılaşılmadığı sürece- sürümüzde ayak ve tırnak sorunları en az miktarda yaşanacaktır.

Özellikle kış aylarında sığırlar ahırda barındırıldıklarından, hareket imkanlarının kısıtlanmasına bağlı olarak tırnaklarda istenilen oranlarda doğal aşınma olmamaktadır. Bu nedenle tırnakların belirli aralıklarla bakımı, hayvanın genel sağlığı yanında verimleri üzerinde de etkilidir. Sığırlarda tırnak bozuklukları, topallıklar ve bunlarla seyreden hastalıklar geniş ölçüde verim kaybına yol açar. Yapılan istatistiklere göre, tırnak şekil bozuklukları ve buna bağlı hastalıklar %25 oranında seyretmektedir.



Sığırlarda Ayak ve Tırnak Hastalıklarının Başlıca Nedenleri:

Bakım Yanlışlıkları
Ahır Tabanından Kaynaklanan Olumsuzluklar
Hijyen Eksikliği
Rutubet
Kirlilik
Enfeksiyon Baskısı
Stres
Tırnak Bakımı ve Korumasının Yapılmaması
Sürü Yönetimindeki Hatalar
Ayak ve Tırnak Rahatsızlıklarının Ekonomik Etkileri

​Vücut ağırlığının azalması
Yemden yararlanmanın azalması
Süt verimi (laktasyon) süresinin ve miktarının azalması
Damızlık kabiliyeti yerinde olan birçok sığırın erkenden damızlıktan ayrılması
Yem tüketiminde azalma
Süt veriminin düşmesi
Metabolizmada aksaklıklar
Zayıflama
Daha uzun yatış süresi
Meme başlığı yaralanmaları ve meme problemleri
Yüksek tedavi masrafları-Zamansız hayvan ölümleri
Başlıca Ayak Hastalıkları:

Tırnak çatlakları
Tırnak düşmesi
Tırnak kalınlaşması
Taban ezikliği
Taban ülseri
Ökçe aşınması


Hayvanın ayakta dururken vücut ağırlığı, ayakların iç kısmına biner. Dış kısma daha az yük bindiğinden bu taraftaki tırnaklar aşırı uzar. öne ve yukarı doğru kıvrılır.
ırnak Kesimi: Tırnak kesimi ve düzeltilmesi normal olarak 6 aylık dönemlerde birincisi, ahırdan meraya çıkışta (ilkbaharda), ikincisi; meradan ahıra geçişte (sonbaharda) olmak üzere yılda iki defa yapılmalıdır. İleri gebe, yüksek verimli ineklerde doğumdan 6-8 hafta önce, tırnakları hızla uzayan hayvanlarda ise yılda 4 kez tırnak kesme işlemleri yapılması yerinde olur.

Boğaların tırnakları ise yılda 3-4 defa kesilmelidir. Çünkü tırnak bakımı ve ayak sağlığı boğanın aşım kabiliyetiyle yakından ilgilidir.

Tırnak hastalıklarında koruma ve bakım, tedavisinden daha az masraflı ve zahmetsizdir.

Tırnak Bakımı: Tırnak dokusunun kanla beslenmesi ve kan dolaşımının düzenli olması için padok ve merada hayvanların gezinmesi sağlanmalıdır. Mera dönüşü hayvanların tırnakları arasına sıkışabilecek sert yabancı cisimler yönünden kontrol edilmelidir. Daha önce de belirtildiği gibi uzayan tırnaklar periyodik olarak yılda iki kez kesilerek düzeltilmelidir.



Sığırlarımızı tırnak problemlerinden koruyabilmek dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar;

Beslemenin önemi; Rasyonun dengeli olması ve beslemenin düzenli yapılması en önemli kriterdir. Dengeli beslenemeyen süt sığırlarında uzun süreyüksek oranda kesif yem ve düşük oranda kaba yem içeren rasyonla beslemenin yapılması durumunda, özellikle laktasyonun ilk dönemlerinde olan süt ineklerinde asidozis (arpalama, şişme) sonucu laminitis (tırnakla derinin birleşim yeri iltihapları) ortaya çıkacaktır. Ayrıca şap hastalığı sonucunda da laminitis görülmektedir.
Barınak ve zemin konforu: Gezinti alanının mümkün olduğu kadar toprak ve büyük küçük taşlardan ve yabancı cisimlerden arındırılmış olması gerekir. Beton zeminlerin olabildiğince pürüzlü ve kaymayı önleyecek şekilde oluklu olması gerekir. Ahırlarda mümkün olduğunca zeminin kuruluğuna önem verilmelidir. Islak zemin mikroorganizma aktivitesini va kayganlığı arttıracaktır.
Ayak banyosu: Her gün mümkünse sağıma giderken veya sağımdan çıkarken bakır sülfatlı (göztaşı) veya creolin’le hazırlanmış ayak banyolarının mutlaka kullanılması gerekir.
Düzenli tırnak bakımı: Yılda en az iki kez tırnak bakımı yapılmalı ve kuruya çıkmadan önce de inekler tırnak kontrolünden geçirilmelidir. Tırnak uzaması özellikle bahar aylarında maksimum olup bu dönemde daha dikkatli olunması ayak sağlığı konusunda başarıyı artırır.

Yorumlar